Ongehuwd samenwonen is de norm geworden. Maar de wet beschermt ongehuwde partners bij overlijden niet automatisch. Zonder testament erft uw partner niets. Een samenlevingscontract is een eerste stap — maar niet genoeg.
Wat regelt een samenlevingscontract?
Een samenlevingscontract regelt de praktische zaken van het samenwonen:
- Wie is verantwoordelijk voor welke kosten?
- Hoe worden bezittingen verdeeld bij scheiding?
- Wie mag in de gezamenlijke woning blijven?
Wat het NIET regelt: het erfrecht. Als u geen testament heeft, erft uw ongehuwde partner niets als u overlijdt — ook niet na 30 jaar samenwonen.
Verschil gehuwden en ongehuwden bij overlijden
Gehuwden: wettelijk erfgenaam, recht op kindsdeel, recht op woning, recht op nabestaandenpensioen (in de meeste regelingen).
Ongehuwde partners zonder testament: geen wettelijk erfrecht. De nalatenschap gaat naar ouders, broers/zussen of verdere familie.
Ongehuwde partners MET testament: u kunt uw partner als erfgenaam aanwijzen. Maar let op: voor erfbelasting geldt een lagere vrijstelling dan voor gehuwden.
Wat doet u dan?
Combineer een samenlevingscontract met een testament:
1. Samenlevingscontract voor de praktische zaken en bescherming bij scheiding
2. Testament waarbij u uw partner als erfgenaam aanwijst
3. Partnerpensioen regelen: vraag uw pensioenfonds of uw ongehuwde partner mee-verzekerd is — dat is niet automatisch
4. Overlijdensrisicoverzekering: als u samen een hypotheek heeft, sluit er een af
Kosten samenlevingscontract + testament: €400–€800 bij een notaris.
De erfbelasting bij ongehuwden
Ongehuwde partners betalen minder erfbelasting dan gehuwden:
Vrijstelling partner (gehuwd/geregistreerd): €795.156
Vrijstelling ongehuwde partner (met notarieel samenlevingscontract en minimaal 5 jaar samenwonen): €795.156 — gelijk!
Maar dan moet uw samenlevingscontract voldoen aan bepaalde eisen (wederzijdse zorgverplichting). Vraag uw notaris hierom.
