Erfbelasting (successierecht) is een van de meest impactvolle financiële verplichtingen voor nabestaanden in Nederland. Toch weten de meeste mensen weinig van de regels, vrijstellingen en mogelijkheden tot belastingoptimalisatie. Dit artikel legt alles uit — helder en praktisch.
Wie betaalt erfbelasting en wanneer?
Erfbelasting wordt betaald door de erfgenamen, niet door de nalatenschap zelf. U betaalt belasting over het bedrag dat u erft, minus de vrijstelling die voor u geldt. De aangifte erfbelasting moet worden ingediend binnen 8 maanden na het overlijden.
Niet iedereen hoeft aangifte te doen. Als het geërfde bedrag onder uw vrijstelling blijft, is er geen erfbelasting verschuldigd en hoeft u ook geen aangifte te doen.
Vrijstellingen 2025: wat mag u belastingvrij erven?
Partners (gehuwden, geregistreerde partners, samenwonenden*):
€ 795.156 (2025) — dit is de hoogste vrijstelling
Kinderen en kleinkinderen:
€ 22.918 per kind
Kleinkinderen: € 22.918
Ouders: € 54.270
Overige erfgenamen: € 2.658
*Let op: samenwonenden hebben een lagere vrijstelling tenzij ze aan specifieke voorwaarden voldoen (minimaal 5 jaar samen, gemeenschappelijke huishouding, samenlevingscontract).
Tarieven erfbelasting 2025
Er zijn twee schijven:
Schijf 1 (tot € 152.368):
- Partners en kinderen: 10%
- Kleinkinderen: 18%
- Overige erfgenamen: 30%
Schijf 2 (boven € 152.368):
- Partners en kinderen: 20%
- Kleinkinderen: 36%
- Overige erfgenamen: 40%
Voorbeeldberekening: U erft als kind €100.000. Vrijstelling is €22.918. Belastbaar bedrag: €77.082. Tarief: 10%. Te betalen erfbelasting: €7.708.
Hoe regelt u de aangifte?
De Belastingdienst stuurt doorgaans automatisch een aangifteformulier. U kunt de aangifte online doen via Mijn Belastingdienst, of via een belastingadviseur of notaris. De notaris is ook betrokken als er een testament is — hij of zij stelt de verklaring van erfrecht op.
Bij complexe nalatenschappen (ondernemingen, buitenlands vermogen, grote bedragen) is het sterk aan te raden een gespecialiseerde notaris of belastingadviseur in te schakelen.
Belastingoptimalisatie: wat mag u doen?
Er zijn legale manieren om erfbelasting te beperken:
Schenken bij leven: U kunt jaarlijks belastingvrij schenken aan kinderen (2025: €6.633 per kind per jaar). Eenmalig verhoogd bedrag voor 18-40-jarigen: €31.813 vrij (of hoger voor eigen woning/studie).
Testament optimaliseren: Een goed testament kan de verdeling van de nalatenschap zo inrichten dat de totale belastingdruk minimaal is — bijv. door gebruik te maken van de ouderlijke boedelverdeling.
Levensverzekering: Bepaalde levensverzekeringen vallen buiten de nalatenschap en zijn vrij van erfbelasting.
Laat u altijd adviseren door een notaris voordat u stappen onderneemt.
Uw nalatenschap nu al regelen
HerdenkSamen biedt een nalatenschapsdossier waar u uw testament, verzekeringen, bankgegevens en uitvaartwensen veilig kunt opslaan. Zo weten uw erfgenamen precies waar alles staat — en verspillen ze geen kostbare tijd aan zoeken op het moeilijkste moment.
