Het overlijden van een dierbare is een van de moeilijkste momenten in een mensenleven. Terwijl u rouwt, moet u tegelijkertijd een reeks praktische zaken regelen. Deze gids helpt u stap voor stap door de eerste dagen heen — zodat u weet wat wanneer gedaan moet worden, en u meer ruimte houdt voor het verdriet.
De eerste uren: wat moet direct
Zodra iemand overlijdt, zijn er een aantal zaken die binnen enkele uren geregeld moeten worden. Roep een arts of huisarts om het overlijden officieel vast te stellen en een overlijdensverklaring te krijgen. Zonder dit document kunt u niets verder regelen. Als iemand thuis overlijdt en er geen arts aanwezig was, bel dan 112. Bij een overlijden in het ziekenhuis of verpleeghuis regelt de instelling dit zelf.
Bel daarna een uitvaartondernemer. Die kan het lichaam overbrengen en de eerste administratieve stappen begeleiden. U hoeft dit niet alleen te doen — goede uitvaartondernemers staan 24 uur per dag bereikbaar.
Dag 1 tot 3: aangifte en eerste keuzes
Aangifte van overlijden moet plaatsvinden bij de gemeente waar de persoon is overleden, binnen 5 werkdagen (in België binnen 24 uur). Neem hiervoor mee: de overlijdensverklaring van de arts, het identiteitsbewijs van de overledene en uw eigen identiteitsbewijs.
Maak in deze periode ook de eerste grote keuze: crematie of begraving? Heeft de overledene zijn wensen vastgelegd — in een testament, een nalatenschapsdossier of een "mijn afscheid" document? Check dit eerst voordat u beslissingen neemt. Meer dan 60% van de Nederlanders heeft zijn uitvaartwensen niet schriftelijk vastgelegd, waardoor de familie voor moeilijke keuzes staat.
De uitvaart plannen: wat komt erbij kijken
Samen met de uitvaartondernemer plant u de dienst. Denk aan: de datum en locatie (kerk, crematorium, aula, natuur), wie de dienst leidt, muziek en lezingen, bloemen, de kist of urn, rouwcatering, en de aankondiging via een rouwkaart of online overlijdensbericht.
Gemiddeld heeft u 3 tot 7 dagen voor de voorbereiding. Gebruik een checklist om niets te vergeten. Verdeel taken onder familieleden — iemand regelt de bloemen, iemand anders de catering, een derde stuurt de rouwkaarten.
Na de uitvaart: de administratie
Na de uitvaart begint de papierwinkel. Hieronder de belangrijkste zaken:
Bank en financiën: Informeer de bank(en) en laat de rekeningen blokkeren totdat de nalatenschap is afgewikkeld. Pas op: betalingen van de gezamenlijke rekening na het overlijden kunnen juridische gevolgen hebben.
Uitkering en pensioen: Meld het overlijden bij de werkgever, het UWV (voor uitkering), de SVB (voor AOW) en het pensioenfonds. Er bestaat mogelijk een nabestaandenpensioen of ANW-uitkering.
Verzekeringen: Controleer alle verzekeringen op een uitvaartverzekering of overlijdensdekking.
Testament: Als er een testament is, moet dit via de notaris worden afgewikkeld. De notaris stelt een verklaring van erfrecht op waarmee u als erfgenaam kunt handelen.
Digitale accounts: Vergeet niet de social media, e-mail en andere online accounts. Platforms als Google, Facebook en Instagram hebben procedures voor overledenen. Een digitaal nalatenschapsdossier bij HerdenkSamen helpt de nabestaanden enorm.
Gebruik een digitaal dossier voor de toekomst
Eén van de beste cadeaus die u uw familie kunt geven, is het vastleggen van uw eigen wensen en documenten — lang voordat het nodig is. HerdenkSamen biedt een veilig nalatenschapsdossier waar u uw uitvaartwensen, testament, verzekeringspolissen en andere cruciale documenten kunt opslaan. Met zero-knowledge encryptie zijn uw gegevens volledig privé, en geeft u precies aan wie er toegang heeft na uw overlijden.
Zo hoeven uw nabestaanden op het moeilijkste moment niet te zoeken — alles staat klaar.
